Γάτα και Ιστορία

[drusilia]

Από την εποχή των πυραμίδων οι γάτες έχουν περάσει πολλές φάσεις ως προς την αντιμετώπισή τους από τον άνθρωπο.
Έχουν υπάρξει αντικείμενα λατρείας αλλά και αντικείμενα καταδίωξης λόγω της σύνδεσής τους με τη μαγεία.

Ας καταγράψουμε εδώ πηγές και γνώσεις μας σχετικά με το θέμα.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[μαγισσα]

Ιστορία​

Οι αρχέγονοι συγγενείς της σύγχρονης κατοικίδιας γάτας εξημερώθηκαν πιθανώς για πρώτη φορά από τους αρχαίους Αιγυπτίους πριν από περίπου 4.000 χρόνια. Εν συνεχεία, έπαιξαν ένα σημαντικό ρόλο προστατεύοντας τα αποθέματα δημητριακών από τις επιδρομές παράσιτων. Επίσης, οι γάτες εκτιμήθηκαν ως σύντροφοι. Αργότερα, λατρεύτηκαν και τιμήθηκαν ως ζωντανές μορφές της θεότητας Μπαστέτ. Η Μπαστέτ συμβόλιζε τη μητρότητα και τη γονιμότητα. Η ανυψωμένη τους κοινωνική θέση εξασφάλιζε ότι θα τις περιποιόντουσαν σε περίπτωση αιχμαλωσίας. Όμως, οι γάτες διώχτηκαν ενεργά στη Μεσαιωνική Αγγλία. Θεωρήθηκαν δυσοίωνες, πανούργες και επομένως σατανικές, ειδικά όταν ήταν μαύρες. Μόλις τον 17ο αιώνα ανέκτησαν το σεβασμό και την αποδοχή της δυτικής κουλτούρας. Έκτοτε, έχουν γίνει πολύ δημοφιλείς ως κατοικίδια.​

Αυτό για αρχή και έχω και δύο άλλα κειμενάκια που πρέπει να τα γράψω πρώτα και μετά να τα στείλω γιατί είναι λίγο πιο μεγάλα...!!!!!

​

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[μαγισσα]

Από την αγριόγατα στην οικόσιτη γάτα


Η επιστήμη δεν έχει ακόμα ξεκαθαρίσει, πως και πότε έγινε ή γάτα οικόσιτο ζώο.
Ξέρουμε όμως από πού άρχισε η διαδικασία εξημέρωσης , η οποία, ειδικά για τις γάτες και σε αντίθεση με τα άλλα κατοικίδια ζώα, χρειάστηκε χιλιετίες για να ολοκληρωθεί. Και αυτό γιατί η γάτα δεν από τα ζώα που έφερε διά της βίας ο άνθρωπος στο σπίτι, αλλά η ίδια οικειοθελώς επεδίωξε την προσέγγιση με αυτόν. Ανήκει σε εκείνα τα ζώα (όπως το περιστέρι, το χελιδόνι και το ποντίκι), που έχουν τόσα οφέλη από τον ανθρώπινο πολιτισμό, ώστε συνειδητά να εγκαθίστανται στο ανθρώπινο περιβάλλον, χωρίς όμως στην πραγματικότητα να θεωρούνται κατοικίδια.
Η ανάγκη να βρει ποντίκια οδήγησε την γάτα για πρώτη φορά κοντά στον άνθρωπο πριν περίπου 8000 χρόνια . Εικάζεται ότι αυτό συνέβη στην περιοχή στου σημερινού Abu Simbel, λίγο μετά την πρώτη εγκατάσταση ανθρώπων εκεί. Σε αυτούς προσκολλήθηκε η επιφυλακτική, νυκτόβια αφρικανική αγριόγατα(Felis sylvestris libycal), ένα μοναχικό πλάσμα που έπαιρνε στο κατόπι τα ποντίκια που αθφονούσαν στις αποθήκες τροφίμων. Οι πρώτες απεικονίσεις γάτας ανάγονται σε εκείνη την χρονική περίοδο. Υπολογίζεται ότι το ζώο εξημερώθηκε γύρω στο 2500 π.χ. και έγινε κατοικίδιο 1000 χρόνια αργότερα. Την ίδια χρονική περίοδο έγινε θεϊκό σύμβολο στην Αίγυπτο, όπου ο λαός απέδιδε στις γάτες θεϊκές ιδιότητες και τις αντιμετώπιζε με ανάλογη φροντίδα..
Στην πραγματικότητα, μόνο οι σπιτικές γάτες περνούσαν καλά – οι ιερές γάτες ζούσαν στους ναούς μέσα σε κλουβιά, χωρίς να βγαίνουν από αυτά. Συχνά οι νεότερες από αυτές θυσιάζονται στους θεούς. Να σημειώσουμε ότι στους ναούς δεν υπήρχαν μόνο φαιοκίτρινες γάτες. Κατά την ακμή των Φαραώ (την δεύτερη χιλιετία π.χ.) υπήρχαν και δείγματα της γάτας Felis chaus. Επρόκειτο όμως η συντριπτική πλειονότητα των σχετικών ζωγραφιών απεικονίζουν καθαρά μέλη της φαιοκίτρινης ποικιλίας. Λίγους αιώνες αργότερα το ζώο αυτό ξεκίνησε, με αρχική αφετηρία την Αίγυπτο, για να κατακτήσει τον κόσμο. Η αρχή δεν ήταν εύκολη, καθώς η απειλή της ποινής του θανάτου κρεμόταν πάνω από όποιον δοκίμαζε να βγάλει από τη χώρα το θείο αυτό τετράποδο. Ανάλογη ποινή περίμενε και όσους σκότωναν γάτες. Γύρω στα 1700 π.χ. μεταφέρθηκαν, μάλλον από κάποιους εμπόρους, οι πρώτες γάτες στην Παλαιστίνη και την Κρήτη. Δεν χρησιμοποιήθηκαν όμως σαν οικόσιτα ζώα, ούτε για το κυνήγι των ποντικών. Για τους Έλληνες και τους Ρωμαίους παρέμειναν μυστήρια, εξωτικά πλάσματα.

Με τον ίδιο τρόπο αντέδρασαν και οι Ινδοί όταν, γύρω στα 200π.χ., οι έμποροι μετέφεραν εκεί τις πρώτες γάτες. Γύρω στον 5ο αιώνα π.χ. έφθασαν οι γάτες και στην Νότια Ιταλία και στην Ελλάδα , όπου και πάλι αντιμετώπισαν την ανθρώπινη δυσπιστία. Μόνο χάρη στις ικανότητες προσαρμογής και την μεγάλη τους γονιμότητα μπόρεσαν τα ζώα αυτά να αντέξουν για περίπου 9 αιώνες. Μόλις στο 400 μ.χ. μπήκαν στα σπίτια Ρωμαίων και Ελλήνων σαν κυνηγοί ποντικών, χωρίς όμως να καλλιεργηθεί γύρω τους κάποιο είδος λατρείας.

Διαφορετικά εξελίχθηκαν τα πράγματα σε Κίνα και Ιαπωνία , όπου οι γάτες εισήχθησαν από Ινδούς ή Ευρωπαίους εμπόρους. Οι Κινέζοι θεοποίησαν κάποιες ράτσες που υποτίθεται ότι προστάτευαν τους ορυζώνες από τα τρωκτικά, αλλά φοβόταν κάποιες άλλες που θεωρούσαν ότι έκαναν δαιμονικά μάγια στους ανθρώπους. Ανάλογα διχασμένη ήταν και η συμπεριφορά των Ιαπώνων, που θεωρούσαν ότι κάποιες γάτες έφερναν δυστυχία ενώ κάποιες άλλες ευλογία στο σπίτι τους. Για να απαλλάξουν τις πρώτες από τους δαίμονες, οι Ιάπωνες άρχισαν γύρω στο 1000μ.χ., να τους κόβουν την ουρά, με αποτέλεσμα τα κολοβά νεογνά να είναι πολύ πιο δημοφιλή από τα υγιή. Αντίθετα, οι γάτες που αντιπροσωπεύουν την ευτυχία – με τρεις χρωματισμούς και κομμένη ουρά – βρήκαν τη θέση τους στην αυλή του αυτοκράτορα. Από τον 11ο αιώνα μέχρι και σήμερα προσφέρονται σαν δώρο στα νεαρά ζευγάρια για να τους φέρουν τύχη.

Από το το τέλος του 9ου αιώνα οι γάτες είχαν γίνει σε όλη την Ευρώπη και την Ασία κομμάτι της καθημερινής ζωής. Ένα ζώο που το θεοποιούσαν, το λάτρευαν, το χρησιμοποιούσαν, το ανεχόταν ή δυσπιστούσαν απέναντί του – τουλάχιστον όμως άλλαξε με την εξάπλωση του χριστιανισμού. Ανάμεσα στα άλλα σύμβολα του ειδωλολατρικού παρελθόντος η Εκκλησία αφόρισε και τις γάτες. Τις έβλεπαν πλέον – ιδιαίτερα τις μαύρες – τις έβλεπαν σαν του διαβόλου και σαν εξιλαστήριο θύμα για όλες τις κακοτυχίες που συνέβαιναν στους ανθρώπους, από τον πόλεμο και τις αρρώστιες μέχρι την κακή σοδειά. Ακολούθησε ένας ανελέητος διωγμός, στα πλαίσια του οποίου θανατώθηκαν, ακρωτηριάστηκαν, κάηκαν ή λιθοβολήθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες γάτες. Ο θρησκευτικός διωγμός της γάτας είχε μακροπρόθεσμες επιπτώσεις: αφού όσες γάτες διασώθηκαν κατέφυγαν στα δάση, οι κατοικημένες από ανθρώπους περιοχές έμειναν στο έλεος των ποντικιών και των αρουραίων, τα οποία πολλαπλασιάστηκαν ανεμπόδιστα και συντέλεσαν στην εξάπλωση της μεγαλύτερης επιδημίας που ταλαιπώρησε την ανθρωπότητα: της πανούκλας. Χρειάστηκαν περίπου 600 χρόνια για να ελεγχθεί η δράση του καταστροφικού αυτού ιού.

Στη διάρκεια όλων αυτών των αιώνων η γάτα παρέμεινε ένα ζώο που το περιφρονούσαν οι κάτοικοι των πόλεων. Η επιστροφή της κοντά στους ανθρώπους έγινε σιγά-σιγά, αρχίζοντας από τα παλάτια, στα οποία την πρώτο έφεραν οι ευγενείς κυρίες για να χαίρονται την συντροφιά της, και μετά μπήκε πάλι σταδιακά στα αγροτικά σπίτια.
Τελείως διαφορετική ήταν η μοίρα της γάτας στην Αμερική κατά την αρχή της Αναγέννησης. Εκεί χρησιμοποιήθηκε αρχικά για να κυνηγούν ποντίκια, ενώ βοήθησαν να περιοριστούν οι επιδημίες λόγω αρουραίων στα καράβια που μετέφεραν τους μετανάστες στο Νέο Κόσμο. Τα ζώα αυτά έγιναν αποδεκτά με ενθουσιασμό από τους αγρότες, λόγω της χρησιμότητάς τους. Αλλά και στις πόλεις τα περιποιημένα, μεγαλόσωμα γατιά ήταν περιζήτητα. Όχι μόνο προστάτευαν τα σπίτια από τα ποντίκια, αλλά έδιναν ζεστασιά και θαλπωρή στη ζωή των μεταναστών. Έτσι, στην Αμερική η αποδοχή της γάτας, ως ζώου που προσφέρει ευχαρίστηση στον άνθρωπο, σημειώθηκε πολύ πιο πριν από ότι στην Ευρώπη.

Στην τελευταία χρειάστηκε να προηγηθεί η βιομηχανοποίηση και η αποξένωση του ανθρώπου από την φύση καθώς και η διάσπαση της παραδοσιακής μεγάλης οικογένειας, για να γίνει αισθητή η ανάγκη μιας εναλλακτικής λύσης: οι γάτες από ζώα που απλώς ζούσαν στο σπίτι μεταβλήθηκαν σε οικόσιτα ζώα, με κύριο καθήκον τους να κάνουν συντροφιά στον άνθρωπο. Η Αγγλία, με παράδοση στην εκτροφή αλόγων και σκύλων, ήταν η πρώτη χώρα οργανωμένης εκτροφής γάτας, αναπαράγοντας ράτσες που ανταποκρίνονταν σε διαφοροποιημένες αισθητικές απαιτήσεις. Η αναπαραγωγή ήταν συνεχής και εξακολουθεί ακόμη και σήμερα.
Η ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντι στις γάτες μεταβάλλεται συνεχώς σε παγκόσμια κλίμακα. Σήμερα, οι επιστημονικές ερμηνείες για τη συμπεριφορά και τα χαρακτηριστικά του ζώου έχουν οδηγήσει σε μία κατά κανόνα θετική διάθεση απέναντί του.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[drusilia]

Πολύ ενδιαφέρον Μάγισσα!!
Δεν βάζεις και τις πηγές για ολα αυτά μήπως και πιο μετά τα συμμαζέψουμε όλα σε ένα άρθρο;

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[μαγισσα]

Ναι γιατί όχι το πρώτο το βρήκα στο internet το δέυτερο είναι από το βιβλίο της φροντιδας της γάτας γραμμένο από την Ursula Birr εκδόσεις Καρακωτσόγλου. Τώρα για άρθρο δεν ξέρω αν θα μπορέσουμε δεν πρέπει να δίνει εντολή μεσα από το βιβλίο ότι επιτρέπεται η αναδυμωσίευσει του;
Πάντως δεν γράφει πουθενά να το απαγορεύει...

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[μαγισσα]

Και να σου πώ έχω και άλλα σκόρπια που πρέπει να τα μαζέψω σε ένα κομάτι και να τα στρώσω απλά δεν βρήκα το χρόνο αυτό το είχα έτοιμο και έτσι το έστειλα το έγραψα εχθές το βράδυ....

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[drusilia]

Απλά βάλε και το ακριβές λινκ που βρήκες τις πληροφόρίες στο νετ. Αν ειναι να φτιάξουμε αρθράκι δεν θα βάλουμε αντιγραφή το άρθρο αλλά ίσως επιλεγμένα κομμάτια με αναφορές στο βιβλιο. Κάτσε να δούμε τι υλικό θα μαζευτεί πρώτα και βλέπουμε!

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[μαγισσα]

Απλά βάλε και το ακριβές λινκ που βρήκες τις πληροφόρίες στο νετ. Αν ειναι να φτιάξουμε αρθράκι δεν θα βάλουμε αντιγραφή το άρθρο αλλά ίσως επιλεγμένα κομμάτια με αναφορές στο βιβλιο. Κάτσε να δούμε τι υλικό θα μαζευτεί πρώτα και βλέπουμε!

Για το κομάτι στο net επειδή το έχω αποθηκεύση θα το δω και μπορώ να βρώ από που το κατέβασα και όσο για το άλλο όπως να' ναι μου λες και το στρώνουμε.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Άστριντ]

Διάβασα κι εγώ κάτι ωραίο για το θέμα.

Η ιστορία που ακολουθεί για τη λατρεία της γάτας στην Αρχαία Αίγυπτο γράφτηκε από τον Ολλανδό βιολόγο-συγγραφέα Midas Dekkers, που έχει δημοσιεύσει πολλά χιουμοριστικά διηγήματα για όλα τα ζώα, και δεν έκρυψε ποτέ τη μεγάλη αδυναμία του για τις γάτες. Για αυτές ειδικά έγραψε μια ολόκληρη συλλογή διηγημάτων.

Η ιερή γάτα
Από όλους τους αρχαίους πολιτισμούς ο αιγυπτιακός ήταν ο πιο πολιτισμένος. Στην Αίγυπτο λάτρευαν τη γάτα.
Την πρώτη φορά που γεννάει μια γάτα, κάνει ένα μικρό, τη δεύτερη φορά δυο, την τρίτη φορά τρία, μέχρι την έβδομη φορά έχει συνολικά 28. Τουλάχιστον, έτσι λέει ο Πλούταρχος. Ο Ηρόδοτος αντιθέτως πιστεύει ότι μετά από την πρώτη γέννα μια γάτα δεν έχει πια όρεξη για σχέσεις με γάτους. Αν αυτοί θέλουν ακόμα να ζευγαρώσουν, κλέβουν τα μικρά από τις θηλυκές γάτες και τα σκοτώνουν δαγκώνοντάς τα. Οι γάτες, αφού δεν τους αρέσει να είναι χωρίς μικρά, αναγκάζονται τώρα να ζευγαρώσουν με τους γάτους. Προφανώς ούτε ο Πλούταρχος ούτε ο Ηρόδοτος δεν ήξεραν τίποτα για τις γάτες. Αλλά αυτοί ήταν Αρχαίοι Έλληνες, χρήσιμοι μόνο για να ενοχλούν τους νεαρούς μαθητές του γυμνασίου. Ούτε οι Αρχαίοι Ρωμαίοι δεν αγαπούσαν πολύ τις γάτες. Οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι όμως είναι αυτοί που μας ενδιαφέρουν.
Μια γάτα στην Αίγυπτο είχε μια καταπληκτική ζωή. Οι γάτες έτρωγαν από τα ίδια πιάτα με τα αφεντικά τους, φορούσαν τα δικά τους κοσμήματα και σε περίπτωση αρρώστιας τις φρόντιζαν με αγάπη. Στα αδέσποτα έδιναν ψωμί μουσκεμένο σε γάλα και ψάρια από το Νείλο, ψιλοκομμένα σε μικρές μπουκιές.
Παρʼ όλα αυτά και στην Αίγυπτο οι γάτες καμιά φορά πέθαιναν. Τότε τα αφεντικά τους κλαψούριζαν και ως δείγμα πένθους ξύριζαν τα φρύδια τους. Το πτώμα το έφερναν στον ταριχευτή. Έτσι ήλπιζαν να γλιτώσουν τη γάτα τους από την γήινη ανακύκλωση. Σχεδόν πέτυχαν. Όταν τον περασμένο αιώνα βρέθηκαν τα εκτεταμένα νεκροταφεία γατών, οι μούμιες ήταν ακόμα σε πολύ καλή κατάσταση. Αργότερα, αφού δεν βρήκαν τίποτα καλύτερο να κάνουν με αυτές, άρχισαν να τις αλέθουν για να λιπαίνουν τα χωράφια.
Μόνο λίγες μούμιες έχουν γλιτώσει από τη μεταθανάτια σφαγή. Τυλιγμένες σφιχτά σου χαμογελούν πλατειά στα μουσεία, σαν να κρύβουν ένα μυστικό. Έτσι κάνουν όντως. Ή έκαναν. Ξετυλίγοντας μερικές μούμιες γατών, οι ερευνητές, όπως πρέπει να γίνει όταν ξετυλίγουμε δωράκια, αντιμετώπισαν μια έκπληξη: τα ζώα δεν ήταν ηλικιωμένα και φθαρμένα, αλλά αντιθέτως πολύ νέα, μόνο λίγων μηνών. Δεν είχαν πεθάνει από φυσικές αιτίες όπως μεγάλη ηλικία ή αρρώστια, αλλά, όπως απέδειξε ολοφάνερα ο σφιγμένος λαιμός τους, στραγγαλίστηκαν. Οι ψιψίνες εν ολίγοις δεν είχαν γίνει μούμιες γιατί είχαν πεθάνει, αλλά είχαν σκοτωθεί γιατί χρειάζονταν μούμιες.
Οι ιερείς, που λάτρευαν τη γάτα σαν θεά, προφανώς σκότωναν μαζικά γάτες για την πώληση σε ευλαβείς αιγυπτίους, περίπου όπως οι σημερινοί μοναχοί καρφώνουν σʼ όλον τον κόσμο μικρούς Χριστούς σε σταυρούς για να κρεμάμε στον τοίχο πανω από το κρεβάτι μας.
Για να αποφεύγουν τον κορεσμό της αγοράς των άφθαρτων προϊόντων ευλάβειας, οι ιερείς πετούσαν τις εκτός χρήσης μούμιες γατών στα σκουπίδια, στους μαζικούς τάφους από τους οποίους τις βγάζουμε εμείς σήμερα. Και μόλις τώρα ξετυλίγοντάς τις, φαίνεται το εμπορικό πνεύμα τους: σε πολλές μούμιες υπάρχει μόνο μισή γάτα, ή μόνο δυο-τρια κόκκαλα. Έτσι οι Αρχαίοι αιγύπτιοι έπιαναν κορόιδο όχι μόνο τους ανθρώπους, αλλά ακόμη και τους θεούς. Πράγματι, οι Αρχαίοι Αιγύπτιοι ήταν πολύ πολιτισμένοι.

“De heilige kat.”

Από: MidasDekkers, Poes. De poezen verhalen. (=Ψιψίνα. Τα διηγήματα για ψιψίνες) Εκδόσεις Contact, Άμστερνταμ 2001 (στα ολλανδικά).
(μετάφραση AstriddeBoer)
Η μετάφραση είναι δική μου, με λίγη βοήθεια από τη Drusilia για τη διόρθωση.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[drusilia]

Και η γάτα λοιπόν υπήρξε θύμα της βιομηχανίας φυλακτών... Πολύ ενδιαφέρον Άστριντ!

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[Άστριντ]

Θέλω να κάνω διορθώσεις στο κείμενο που έγραψα, αλλά δε μπορώ να το επεξεργάσω. Βοήθεια!

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.

 

[aretha]

Θέλω να κάνω διορθώσεις στο κείμενο που έγραψα, αλλά δε μπορώ να το επεξεργάσω. Βοήθεια!

Άστριντ, το δικαίωμα επεξεργασίας των μηνυμάτων ισχύει μόνο για ένα ορισμένο διάστημα από την καταχώρησή τους. Το μήνυμα που θέλεις να επεξεργαστείς είναι αρκετά παλιό, γι' αυτό δεν σε αφήνει το σύστημα να το κάνεις. Αν θέλεις, μπορείς να μου στείλεις τις αλλαγές με πμ και να τις περάσω εγώ στο μήνυμά σου.

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.