Εναλλακτικές λύσεις στα ποντικοφάρμακα

[yasmin1gr]

Αυτο το αρθρο υποδυκνυει μεθοδους αντικαταστασης των ποντικοφάρμακων αρα βοηθαει στο ναπεριοριστουν οι θανατοι απο φόλα σε αλλα ζώα

Ποντικοφάρμακα: Λύση ή Αιτία για τις πληθυσμιακές εξάρσεις των τρωκτικών

Νέα - Philip Martin & Jenny Gaiawyn
Οι πληθυσμοί τρωκτικών αποτελούν σοβαρό πρόβλημα όταν αυξάνονται ανεξέλεγκτα. Ο πιο διαδεδομένος τρόπος αντιμετώπισης τους είναι η χρήση ποντικοφαρμάκων. Παρʼ όλο που η μέθοδος αυτή είναι αρκετά αποτελεσματική για την βραχυπρόθεσμη και τοπική εξόντωση τρωκτικών, προκαλεί μείωση στους πληθυσμούς των φυσικών θηρευτών τους, ενώ παράλληλα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο και την ανθρώπινη υγεία, αφού με τη χρήση τους ελευθερώνονται τοξικές ουσίες στο περιβάλλον.

Οι πληθυσμοί τρωκτικών (π.χ. ποντικια, αρουραίοι) αποτελούν σοβαρό πρόβλημα όταν αυξάνονται ανεξέλεγκτα. Ο πιο διαδεδομένος τρόπος αντιμετώπισης τους είναι η χρήση ποντικοφαρμάκων. Τα ποντικοφάρμακα ενεργούν με ποικίλους τρόπους, αλλά στα περισσότερα σύγχρονα δηλητήρια, ο θάνατος του ζώου προκαλείται από εσωτερική αιμορραγία. Παρʼ όλο που η μέθοδος αυτή είναι αρκετά αποτελεσματική για την βραχυπρόθεσμη και τοπική εξόντωση τρωκτικών, προκαλεί μείωση στους πληθυσμούς των φυσικών θηρευτών τους (π.χ. αρπακτικά), ενώ παράλληλα μπορεί να θέσει σε κίνδυνο και την ανθρώπινη υγεία αφού με τη χρήση τους ελευθερώνονται τοξικές ουσίες στο περιβάλλον.

Δηλητηριασμένο πετροκούναβο (Martes foina) που βρήκαμε στην Β. Ικαρία​

Ανθεκτικότητα
Η εντατική χρήση ποντικοφάρμακων έχει προκαλέσει την ανάπτυξη ανθεκτικότητας στα ποντικοφάρμακα πρώτης γενιάς (π.χ. warfarin) από τους πληθυσμούς των τρωκτικών, με αποτέλεσμα να χρειαστεί η ανάπτυξη ποντικοφάρμακων δεύτερης και τρίτης γενιάς (δηλ. δηλητήρια με μεγαλύτερη τοξικότητα).​

Δράση ποντικοφάρμακων δεύτερης και τρίτης γενιάςΤα περισσότερα σύγχρονα ποντικοφάρμακα περιέχουν ένα αντιπηκτικό ενεργό συστατικό το οποίο αραιώνει το αίμα με αποτέλεσμα να αποτρέπεται η πήξη του. Έτσι, σε μικρή ποσότητα αυτά τα δηλητήρια προκαλούν ακατάσχετη αιμορραγία τυχών πληγών η οποία μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο, ενώ όταν ληφθούν σε μεγάλη ποσότητα προκαλείται εσωτερική αιμορραγία η οποία επιφέρει τον θάνατο του ζώου.​

Δευτερογενής Δηλητηρίαση
Πολλές διαφημίσεις των σύγχρονων ποντικοκτόνων αναδεικνύουν το γεγονός ότι ο θάνατος στο τρωκτικό επέρχεται αρκετές ημέρες μετά την κατανάλωση του δηλητηρίου. Έτσι το τρωκτικό πεθαίνει μακριά από το σημείο δηλητηρίασης, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγεται και το ενδεχόμενο ύπαρξης πτώματος κοντά στο δόλωμα το οποίο θα λειτουργούσε αποτρεπτικά στην κατανάλωση του δολώματος από άλλα τρωκτικά. Αυτό ακριβώς το χρονικό διάστημα όμως ευθύνεται για τη μεγαλύτερη παρενέργεια που δημιουργεί η χρήση ποντικοκτόνων, την δευτερογενή δηλητηρίαση.
Η δευτερογενής δηλητηρίαση προκαλείται όταν η δράση των ποντικοκτόνων, μεταβιβάζεται σε μη επιβλαβή είδη μέσω της κατανάλωσης δηλητηριασμένων τρωκτικών. Οι φυσικοί θηρευτές τους, όπως κουκουβάγιες, γεράκια, κουνάβια καθώς και κατοικίδια ζώα, κινδυνεύουν από να δηλητηριαστούν με δύο τρόπους:
- από την κατανάλωση ζωντανών τρωκτικών, τα οποία έχοντας φάει δηλητήριο είναι πιο ευάλωτα στους θηρευτές τους, και
- από την κατανάλωση νεκρών ζώων που έχουν θανατωθεί με τη χρήση ποντικοκτόνων. Τα ποντικοφάρμακα λόγω της πολύ τοξικής σύστασής τους, παραμένουν ενεργά και μετά τον θάνατο του ζώου.
Η χρήση ποντικοκτόνων στην πραγματικότητα επιδεινώνει το πρόβλημα. Η εξόντωση ενός θηρευτή π.χ. μιας κουκουβάγιας έχει πολύ σημαντικότερες συνέπειες από την εξόντωση ενός τρωκτικού, καθώς οι θηρευτές στην τροφική αλυσίδα είναι πολύ λιγότεροι και αναπαράγονται με πολύ πιο αργούς ρυθμούς. Τα γεράκια και οι κουκουβάγιες καταναλώνουν τουλάχιστον ένα τρωκτικό την ημέρα, δηλαδή 300-400 ετησίως. Ένας θηλυκός αρουραίος μπορεί να γεννήσει 50-100 νεογνά ετησίως τα οποία είναι ώριμα για αναπαραγωγή μέσα σε 45 ημέρες. Συνεπώς, η εξόντωση ΕΝΟΣ αρπακτικού μέσω δευτερογενούς δηλητηρίασης, μπορεί να «προκαλέσει» τη γέννηση 7.500-20.000 αρουραίων (οι οποίοι θα έχουν και αντίστοιχη δυνατότητα αναπαραγωγής).

Κοινά ενεργά συστατικά ποντικοφαρμάκων:​

Warfarin: Συναντάται σε ποντικοφάρμακα πρώτης γενιάς. Εξαιρετικά τοξικό. Μπορεί να προκαλέσει πρωτογενή και δευτερογενή δηλητηρίαση σε θηρευτες τρωκτικών, νεκροφάγα ζώα, καθώς και σε οικόσιτα ζώα. Brodifacoum: Συστατικό των ποντικοφαρμάκων Havoc© και Ηαwkrat©. Είναι ιδιαίτερα βλαβερό για το περιβάλλον καθώς παραμένει ενεργό στο σώμα του θύματος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε έρευνα βρέθηκε ότι το 34% μιας μόνο δόσης διατηρήθηκε στο συκώτι αρουραίων για 13 εβδομάδες, ενώ μετά από 104 εβδομάδες είχε διατηρηθεί ακόμη το 11% του ενεργού συστατικού. Δηλητήρια που περιέχουν brodifacoum αποτελούν ιδιαίτερο κίνδυνο για αρπακτικά πτηνά όπως γεράκια, αετούς και κουκουβάγιες τα οποία μπορούν να καταναλώσουν αρκετά τρωκτικά ημερησίως. Επίσης υπάρχει κίνδυνος να δηλητηριαστούν πηγές νερού καθώς και τρόφιμα. Βromadiolone: Συστατικό των ποντικοφαρμάκων Maki© και Contrac©. Αποτελεί άκρως επικίνδυνο αντιπηκτικό. Είναι τοξικό, παραμένει στο σώμα των θυμάτων για μεγάλο χρονικό διάστημα, και μπορεί να προκαλέσει σε δευτερογενή δηλητηρίαση αρπακτικών αλλά και οικόσιτων ζώων. Coumatetralyl: Συστατικό του ποντικοφαρμάκου Racumin© του οποίου η χρήση είναι διαδεδομένη στα νησιά του Αν. Αιγαίου. Είναι άκρως επικίνδυνο αντιπηκτικό. Εάν το τρωκτικό εκτεθεί μόνο μια φορά στο Coumatetralyl, πιθανόν να επιζήσει αποτελώντας πηγή δευτερογενούς δηλητηρίασης. Επιπλέον δόσεις επιφέρουν τον θάνατο μέσω εσωτερικής αιμορραγίας. Μεταβολίζεται σχετικά γρήγορα μέσα στο σώμα, όμως έχει παρατηρηθεί να αποτελεί αιτία δευτερογενούς δηλητηρίασης σε θηρευτές τρωκτικών, και σε οικόσιτα ζώα, καθώς επίσης έχουν καταγραφεί και δηλητηριάσεις παιδιών από το δόλωμα και την τοξική σκόνη που εύκολα διασπείρεται από τα τρωκτικά. Επίσης μπορεί να μολύνει πηγές νερού, τρόφιμα και ζωοτροφές. Diphacinone: Συστατικό του ποντικοφαρμάκου Ditrac©. Ερευνητές στη Ν. Αμερική παρατήρησαν πως αετοί και κουκουβάγιες που κατανάλωσαν δηλητηριασμενα με Diphacinone ζώα παρουσίασαν ενδείξεις αιμορραγίας. Ενώ σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη Ν. Ζηλανδία κουνάβια που τράφηκαν με δηλητηριασμένα ζώα παρουσίασαν 71% θνησιμότητα. Flocoumafen: Συστατικό του ποντικοφαρμάκου Storm©. To δηλητήριο αυτό είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο καθώς παρουσιάζει μεγάλες συγκεντρώσεις στο συκώτι των δηλητηριασμένων ζώων. Η ενδεχόμενη επίδρασή του στο περιβάλλον είναι παρόμοια με αυτήν του brodifacoum.

Διαφήμιση του ποντικοφαρμάκου Hawkrat ​

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΚΟΦΑΡΜΑΚΑ
Η πρόληψη είναι πιο αποτελεσματική από την εξολόθρευση​

Μείωση της διαθέσιμης τροφής.- Τα ευπρόσιτα τρόφιμα και απορρίμματα αποτελούν πόλο έλξης για τα τρωκτικά. Για να αποφεύγεται αυτό το ενδεχόμενο καλό είναι οι κάδοι των απορριμμάτων να είναι καλά ασφαλισμένοι, και τα τρόφιμα των κατοικίδιων να μην παραμένουν έξω τη νύχτα.
Καταστροφή πιθανών καταφύγιων.- Μειώνοντας τα ασφαλή καταφύγια για τα τρωκτικά, μειώνονται και οι πιθανότητες εγκατάστασης τους. Μερικοί τρόποι με τους οποίους μπορεί αυτό να επιτευχθεί είναι συλλογή των σκουπιδιών από αυλές και κήπους, η τοποθέτηση της ξυλείας πάνω από το έδαφος και μακριά από τοίχους, το φράξιμο τρυπών σε τοίχους κτιρίων, καθώς και η διατήρηση καθαρών κήπων.
Η διατήρηση των φυσικών θηρευτών των τρωκτικών- Όλοι οι φυσικοί θηρευτές των τρωκτικών, (γεράκια, κουκου΄βαγιες, κουνάβια, αλλά και γάτες) απειλούνται από το ενδεχόμενο της δευτερογενούς δηλητηρίασης. Κάποια από τα είδη αυτά, όπως τα αρπακτικά πουλιά απειλούνται και από το κυνήγι. Η διατήρηση αειφορικών πληθυσμών από τα είδη αυτά έχει ως αποτέλεσμα τον μακροπρόθεσμο περιορισμό των πληθυσμών των τρωκτικών.
Παγίδες.- Υπάρχουν διάφοροι τύποι παγίδων όπως π.χ. παγίδες με ελατήρια, φάκες, παγίδες με κόλλα, κ.α.. Αφού παγιδευτεί το τρωκτικό, πρέπει να επακολουθήσει η σωστή απόρριψή του.....( η μήπως να το αφήναμε αλλου ελευθερο?)



https://www.archipelago.gr/story3-77.html

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 17 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.