Aλτρουισμός: Πώς, πού, πότε, γιατί;

[yasmin1gr]

Η επιβίωση της ανθρώπινης συνεργασίας

PATHFINDER30 Ιαν.

Ο νόμος της φυσικής επιλογής δεν συμφωνεί με το φαινόμενο της ανθρώπινης συνεργασίας.
Εάν όλοι οι οργανισμοί, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπων, βρίσκονταν σε ένα διαρκή ανταγωνισμό για επιβίωση και εύρεση συντρόφου, εκείνα τα άτομα που θα βοηθούσαν τους συνανθρώπους τους πολύ σύντομα θα αφανίζονταν, ειδικά εάν δεν υπάρχει κάποια ιδιαίτερη σχέση μεταξύ τους.
Παρόλα αυτά, οι περισσότεροι άνθρωποι βοηθούν τους συνανθρώπους τους ακόμα και αν δεν υπάρχει κάποια στενή σχέση μεταξύ τους ή κάποιο όφελος.

Αυτό το φαινόμενο έχει απασχολήσει αρκετά τους βιολόγους από την εποχή του Δαρβίνου, αλλά μια νέα μελέτη αποκαλύπτει πως οι διαμάχες ανάμεσα στις πρώτες φυλές των ατόμων οδήγησαν στην εδραίωση μιας ομάδας αλτρουιστικών φυλών.
Ο οικονομολόγος Samuel Bowles από το ινστιτούτο Santa Fe εξετάζει τις εξελικτικές διαδικασίες στον τομέα της απασχόλησης στους πρώτους ανθρώπινους πολιτισμούς. Επιβεβαιώνει την ύπαρξη 2 ξεχωριστών ομάδων: της αλτρουιστικής και της εγωιστικής, οι οποίες χωρίζονται σε πολλές διαφορετικές φυλές.
Οι αλτρουιστικές φυλές κάνουν πράγματα για τους άλλους αλλά οι πράξεις τους έχουν ένα συγκεκριμένο κόστος. Σύμφωνα με τα παραπάνω οι αλτρουιστές μπορούν να επιβιώσουν μόνο εάν οι πράξεις τους βοηθήσουν την ομάδα τους να επεκτείνουν την περιοχή τους.

Ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι κατακτούν τη γη είναι μέσω του «ανταγωνισμού» ή των πολέμων. Μια αλτρουιστική ομάδα ατόμων υπερτερεί σε σχέση με μια λιγότερο συνεκτική ομάδα ατόμων, καθώς μοιράζεται τα οφέλη και τις υποχρεώσεις ενός πολέμου.
Παρότι ο νόμος της φυσικής επιλογής υποδεικνύει την αύξηση της εγωιστικής στάσης ζωής, οι περισσότερες ομάδες των ατόμων αποδεικνύουν τον θρίαμβο των αλτρουιστών.
Ο Bowles εξετάζει την γενετική αλληλοσυσχέτιση των ομάδων κυνηγών που υπάρχουν μέχρι σήμερα, θεωρώντας ότι είναι κάπως αντιπροσωπευτικές ομάδες της συμπεριφοράς των μακρινών προγόνων μας. Πολλές από αυτές τις εξετάσεις δείχνουν υψηλή αλληλοσυσχέτιση, λίγο μικρότερη από αυτή των ξαδέρφων.
Επιπροσθέτως ο Bowles τονίζει ότι οι απότομες κλιματικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν πολλές φορές κατά τη διάρκεια του παρελθόντος, αποδεικνύουν τον σκληρό ανταγωνισμό που υπήρχε και τον πιθανό αφανισμό πληθυσμών οι οποίοι δεν μπορούσαν να συνεργαστούν για να επιβιώσουν.

Στην πραγματικότητα οι ενδείξεις συγκρούσεων σε αρχαιολογικά ευρήματα είναι περισσότερες σε περιόδους μεγάλων περιβαλλοντικών αλλαγών.
Τίποτα βέβαια από τα παραπάνω δεν αποδεικνύει ότι ο αλτρουισμός επικράτησε με αυτόν τον τρόπο αλλά παραθέτεται μια άποψη και κάποιες μαθηματικές εξισώσεις που περιγράφουν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Ο Bowles εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η επίδραση των αναπτυσσόμενων μηχανισμών βοηθάει τον αλτρουισμό να γίνει τρόπος ζωής.
Η ιστορία δεν αποτελείται απλά από τα κατορθώματα των ηρώων, οι άνθρωποι οι οποίοι διαβάζουν την ιστορία είναι πιθανώς οι απόγονοί τους.
«Η γλώσσα ή η κουλτούρα μπορεί να έχουν οδηγήσει στην εξελικτική διαδικασία των μηχανισμών, οι οποίοι στη συνέχεια κατέστησαν δυνατή την εξάπλωση των γονιδίων, επειδή αυτοί οι μηχανισμοί μείωσαν το κόστος της συνεργασίας», γράφει ο ανθρωπολόγος Robert Boyd από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια.
«Είναι απολύτως σωστό να επικαλείται κάποιος την αναπαραγωγή για την εξήγηση της σταθερότητας του εκτεταμένου αλτρουισμού ανάμεσα στους ανθρώπους, αλλά παρότι τα παραπάνω είναι αρκετά για την εξήγηση της προέλευσης δεν είναι ακόμα αρκετά ξεκάθαρα».
Scientific American

Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 18 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.