Ελλάδα - Κακοποίηση ζώων και ανθρώπων: Η Έλενα Συρμαλή (ΚΕΜΕΑ) αναλύει το προφίλ των δραστών.
www.athensvoice.gr
Κακοποίηση ζώων και ανθρώπων: Η Έλενα Συρμαλή (ΚΕΜΕΑ) αναλύει το προφίλ των δραστών.
Υπάρχει ένας φαύλος κύκλος που ανακυκλώνεται.
Με αφορμή το περιστατικό με τον θάνατο του χάσκι στην Αράχοβα, αλλά και μια σειρά από περιστατικά
κακοποίησης ζώων που έρχονται στο φως –η κορυφή ενός παγόβουνου με αμέτρητα άλλα που ποτέ δεν μαθαίνουμε–,
ρωτήσαμε την Έλενα Συρμαλή, πρόεδρο του Κέντρου Μελετών Ασφαλείας (ΚΕΜΕΑ), να μας αναλύσει το προφίλ όσων κακοποιούν ζώα και να μας εξηγήσει κατά πόσο συνδέεται με εγκληματικές πράξεις εν γένει.
― Ποιο είναι το προφίλ των ανθρώπων που κακοποιούν ζώα;
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων οι δράστες κακοποίησης ζώων είναι άνδρες, ενώ τα θύματα είναι –συνήθως– σκυλιά, γάτες και άλογα. Ένα βασικό χαρακτηριστικό των ατόμων που κακοποιούν ζώα αφορά στην έλλειψη ή/και απουσία ενσυναίσθησης αλλά και στην αδυναμία μετάνοιας –δεν νιώθουν τύψεις– για τις πράξεις τους. Τα αντικοινωνικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας είναι κυρίαρχα. Ο δράστης αγνοεί ή/ και δεν αποδέχεται τους κανόνες και τα δικαιώματα των άλλων. Σε κάποιες περιπτώσεις παρατηρείται μια σκληρότητα απέναντι σε ζώα από την ηλικία των 10 ετών. Η έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων είναι ένα ακόμα από τα στοιχεία που συνθέτουν το προφίλ. Οι δράστες πολλές φορές δεν έχουν εκπαιδευτεί σε κοινωνικές δεξιότητες, ενώ μπορεί να μεγάλωσαν σε ένα κακοποιητικό περιβάλλον, ή/και σε ένα περιβάλλον στο οποίο η σκληρότητα απέναντι σε ζώα και αδύναμους ήταν ένας αποδεκτός τρόπος επικοινωνίας. Έτσι και οι συμπεριφορές αυτές γίνονται αποδεκτές ως φυσιολογικές.
Ορισμένες μελέτες σημειώνουν τη διέγερση αυτής της κατηγορίας δραστών, μέσω της κακοποίησης και της βίας. Οι δράστες λαμβάνουν ικανοποίηση από την κακοποιητική συμπεριφορά και την άσκηση ελέγχου και απόλυτης εξουσίας. Το στοιχείο της αυταρχικότητας είναι έντονο. Επίσης δεν αντιλαμβάνονται τις πράξεις αυτές ως πράξεις που προκαλούν βλάβη αλλά τις εκλογικεύουν. Παρατηρούνται επίσης στοιχεία μισαλλοδοξίας. Προκαταλήψεις, ακραίες απόψεις, βίαιες αντιδράσεις σε διάφορες καταστάσεις. Από την άλλη μεριά, οι δράστες παρουσιάζουν μια δυσκολία να συνδεθούν συναισθηματικά με ανθρώπους και ζώα.
― Υπάρχει σχέση ανάμεσα στην κακοποίηση ζώων και ανθρώπων;
Παλαιότερα η κακοποίηση ζώων θεωρούνταν μεμονωμένο ζήτημα, αποκομμένο και μη συνδεδεμένο με άλλου είδους εγκληματικές συμπεριφορές.
Ωστόσο τα τελευταία χρόνια, οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι αποτελεί προγνωστικό παράγοντα για τη βία κατά των ανθρώπων και σχετίζεται και με άλλους τύπους βίαιων εγκλημάτων (π.x. κακοποίηση συντρόφου, κακοποίηση ηλικιωμένων, βιασμοί κ.ά.).
Δεν υπάρχει πάντα ένα συνεχές κατά το οποίο έχουμε βία σε ζώα και κατόπιν βία σε ανθρώπους. Αυτό ισχύει μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις και όχι σε όλες. Υπάρχει ένα ποσοστό εγκληματιών που ακολουθούν αυτό το συνεχές, ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις έχουμε και κακοποίηση ανθρώπων αρχικά και μετά οι δράστες προκαλούν βλάβες σε ζώα. Μελέτες σημειώνουν ότι η πλειονότητα των
κακοποιημένων γυναικών που έχουν ζώα συντροφιάς, ανέφεραν ότι ο σύντροφός τους κακοποίησε και το ζώο συντροφιάς. Πολλές φορές η κακοποίηση του ζώου χρησιμοποιείται από τον δράστη για τη δημιουργία κλίματος φόβου στην οικογένεια και για την άσκηση εξουσίας και ελέγχου.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών, κατά την αξιολόγηση των νέων που κινδυνεύουν να γίνουν βίαιοι, τονίζει πόσο σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι το ιστορικό κακοποίησης ζώων. Το FBI θεωρεί τη βία κατά των ζώων προγνωστικό παράγοντα της βίας κατά των ανθρώπων και εξετάζει την κακοποίηση ζώων στο παρελθόν του δράστη, όταν συνθέτει το προφίλ των serial killers.
Γενικότερα η σκληρότητα και η βία κατά των ζώων αποτελεί προγνωστικό παράγοντα των εγκλημάτων: σεξουαλικής κακοποίησης ανθρωποκτονίας και εμπρησμού. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να προβλέψουμε την ανθρώπινη συμπεριφορά. Η παρουσία των παραγόντων κινδύνου δεν σημαίνει ότι θα εκδηλωθεί με βεβαιότητα η εγκληματική συμπεριφορά. Η έννοια της αναγνώρισης παραγόντων κινδύνου αφορά στην πρόληψη και στην προστασία των ανθρώπων που κινδυνεύουν να αναπτύξουν παρεκκλίνουσες συμπεριφορές. Δεν προβλέπεται η ανθρώπινη συμπεριφορά.
― Ποια κίνητρα δηλώνουν οι ίδιοι ότι έχουν; Υπάρχει η εκτίμηση ότι με τη βία λύνονται τα προβλήματα;
Μερικά από τα κίνητρα που συνήθως αναφέρονται από τους ίδιους τους δράστες στις έρευνες:
- Κακοποίηση ζώου ως μέσο για να το ελέγξουν και εργαλείο εκπαίδευσης.
- Αντίποινα εναντίον του ανθρώπου που ζει με το ζώο συντροφιάς.
- Αντίποινα εναντίον του ζώου.
- Προσπάθεια δημιουργίας ενός επιθετικού ζώου για την προστασία του ανθρώπου / βελτίωση των «ικανοτήτων του ζώου.
- Πολλοί δράστες υποστηρίζουν ότι βιώνουν ένα είδος ευχαρίστησης από την κακοποίηση.
